Medya

 

KADIN VE MEDYA POLİTİKALARI
( ÇERÇEVE METİNLER )

A. Pekin Deklarasyonu ve Eylem Planı
B. Ulusal Eylem Planı
C. Pekin+5 Siyasi Deklarasyonu ve Sonuç Belgesi
D. Beyrut Deklarasyonu
E. Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi
F. Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri
Hakkında Kanun

A. PEKİN DEKLARASYONU VE EYLEM PLATFORMU

Türkiye 1995 yılında Pekin'de yapılan 4. Dünya Kadın Konferansına katılmış ve konferans sonucunda ortaya çıkan Pekin Deklarasyonu ve Eylem Platformu'nu hiç çekincesiz kabul etmiştir. 4. Dünya Kadın Konferansı diğer Dünya Kadın Konferanslarından farklı olarak bir taahhütler konferansıdır. Pekin Eylem Platformunda Türkiye, öncelikli kadın sorunlarına işaret eden 12 kritik alandan birisini de "Kadınlar ve Medya" olarak belirlemiştir:

Kadın ve Medya
Bilgi teknolojisinde son on yılda kaydedilen gelişmeler ulusal sınırları aşan küresel bir iletişim ağını kolaylaştırmış ve kamu politikasını, başta çocukların ve genç yetişkinlerinki olmak üzere özel tutum ve davranışları etkilemiştir. Medyanın her yerde, kadının ilerlemesine çok daha büyük katkıda bulunma potansiyeli vardır.

İletişim sektöründe kariyer yapmayı seçen kadın sayısı artmış olmakla birlikte, bunların pek azı karar alma düzeylerindeki konumlara gelmişler veya medya politikasını etkileyen yönetim kurulları ve organlarında yer almışlardır. Kamu ve özel, yerel, ulusal ve uluslararası medya örgütlerinde sıkça rastlanan toplumsal cinsiyete dayalı klişeleştirme tutumunun ortadan kaldırılmasına ilişkin başarısızlık, medyanın toplumsal cinsiyete duyarlı olmadığını kanıtlamaktadır.

Elektronik, basılı, görsel ve işitsel medyanın iletişimde sürekli olarak kadının olumsuz ve alçaltıcı imajlara yer verilmesinin değişmesi gerekmektedir. Çoğu ülkedeki elektronik ve basılı medya, kadınların farklı yaşamlarını ve değişen dünyada topluma katkılarını dengeli olarak yansıtmamaktadır. Buna ek olarak şiddete yer veren, küçültücü ve pornografik medya ürünleri, kadınları ve onların topluma katılmalarını olumsuz yönde etkilemektedir. Kadının geleneksel rollerini pekiştiren programlar da aynı ölçüde sınırlayıcı olabilmektedir. Tüketim eğiliminin dünya çapında yaygınlaşması, reklamların ve ticari mesajların kadınları çoğu kez asıl tüketiciler olarak gösterdiği ve uygun olmayan bir biçimde kız çocuklarını ve her yaştan kadınları hedef aldığı bir ortamın doğmasına yol açmıştır.

Becerilerini, bilgilerini ve bilgi teknolojisine ulaşılabilirliklerini zenginleştirerek kadınları güçlendirmek gerekmektedir. Bu, kadınların olumsuz imajlarıyla uluslararası çapta mücadele etme ve önemi giderek artan bir endüstrinin gücünü kötüye kullanmasına karşı çıkma yeteneklerini güçlendirecektir. Medyanın iç işleyişine yönelik mekanizmalar oluşturmasına ve güçlendirmesine, ayrıca cinsiyete önyargılı programların ortadan kaldırılması için geliştirilmiş yaklaşımlara ihtiyaç vardır. Çoğu kadın, özellikle gelişmekte olan ülkelerdekiler, genişleyen elektronik bilgi yollarına etkin bir biçimde ulaşamamakta, bu nedenle kendilerine değişik bilgi kaynakları sağlayacak ağlar kuramamaktadır. Bu yüzden kadınların yeni teknolojilerin geliştirilmesiyle ilgili karar alma mevkilerinde bulunmalarını ve böylelikle bu yeni teknolojilerin büyüme ve etkilerine bütünüyle katılmalarını sağlamak gerekmektedir.

Hükümetler ve diğer aktörler medyanın harekete geçirilmesi konusunu ele alırken, cinsiyete dayalı bakış açısını politikalarına ve programlarına yerleştirmek için faal ve görünür bir politika izlemelidirler.

"Kadınlar ve Medya" bölümünde iki stratejik hedef oluşturulmuştur;

1. Medya ve yeni iletişim teknolojileri içinde kadınların karar alma ve kendilerini ifade etme konumlarına katılımını ve ulaşabilirliğini artırmak.

Yapılacak Eylemler
Hükümetler tarafından:
a) Medyanın bütün alanlarına ve düzeylerine eşit ulaşabildiklerini sağlamak ve yaygınlaştırmak için kadınların eğitimini, öğrenimini ve istihdamını desteklemek;

b) Dikkat ve eylem gerektiren alanları belirlemek için kadın ve medya konularındaki tüm araştırmaları desteklemek ve toplumsal cinsiyete dayalı bakış açısı yerleştirmek amacıyla mevcut medya politikalarını gözden geçirmek;

c) Yönetim, programlama, eğitim, öğretim ve araştırma dahil kadınların medyaya tam ve eşit katılımlarını yaygınlaştırmak;

d) Kadın ve erkeklerin, özel, devlet veya kamusal medyayla bağlantılı olanlar dahil, bütün danışma, idare, düzenleme ve izleme organlarına atanmasında, toplumsal cinsiyetler arası denge oluşturmayı hedeflemek;

e) İfade özgürlüğünün izin verdiği ölçüde, kadının ihtiyaç ve düşüncelerinin gerektiği gibi ele alınmasını sağlamak amacıyla, bu organları kadınlar için ve kadınlar tarafından hazırlanan programların sayısını artırmaya teşvik etmek;

f) Elektronik ağlar ve yeni iletişim teknolojileri dahil kadınların medya ağlarını uluslararası ve diğer düzeylerde bir bilgi dağıtma ve görüş alışverişinde bulunma aracı olarak kabul etmek, teşvik etmek ve bu amaçla medyaya ilişkin bütün alanlarda ve iletişim sistemlerinde faaliyet gösteren kadın gruplarını desteklemek;

g) Ulusal medyadaki programların, yerli halkın çeşitli kültürleri ve ulusal yasalar çerçevesinde sosyal ve eğitime ilişkin konuların gelişimi hakkında bilgi yayarak yaratıcı bir biçimde kullanılmalarını sağlamak amacıyla araçlar ve ödüller oluşturmak ve teşvik etmek;

h) Medyanın özgürlüğünü ve bunu takiben ulusal yasalar çerçevesinde korunmasını garanti altına almak ve ifade özgürlüğüne uygun olarak medyanın kalkınmaya ve sosyal konulara olumlu ilgisini teşvik etmek

Ulusal ve uluslararası medya sistemleri tarafından:
Medya ve uluslararası iletişim sistemlerinin, kadınlara ilişkin dengeli ve farklı imajlar yaymasını sağlayacak, kadın ve erkeklerin prodüksiyon ve karar alma süreçlerine katılımlarını artıracak, ifade özgürlüğüne uygun, gönüllü ve diğer türden düzenleyici mekanizmalar geliştirmek.

Uygun olduğunda hükümetler veya kadının ilerlemesine yönelik ulusal mekanizmalar tarafından:

a) Deneysel çabalar için fon sağlama dahil, kitle iletişim araçlarına bilgi sağlamak amacıyla, kadınlara yönelik eğitim ve öğrenim programları geliştirmeyi ve ister kamu ister özel sektörde olsun, yeni iletişim teknolojilerinin, sibernetik uzay ve uyduların kullanılmasını teşvik etmek;

b) Yeni teknolojiler dahil iletişim sistemlerinin, kadınların demokratik süreçlere katılımlarını güçlendiren bir araç olarak kullanılmasını teşvik etmek;

c) Kadın medya uzmanlarının yer aldığı bir rehberin hazırlanmasını kolaylaştırmak;

d) Medyanın, kadının dengeli ve klişeleşmiş olmayan imajlarına yer vermesini sağlamak amacıyla, kadınların mesleki standartlar ve idari kuralların veya diğer iç işleyişine ilişkin mekanizmaların geliştirilmesine katılmalarını teşvik etmek

Hükümet dışı kuruluşlar ve medyaya ilişkin meslek birlikleri tarafından;
a) Medyayı izleyebilecek ve kadının ihtiyaçlarıyla düşüncelerinin gerektiği gibi yansıtılması konusunda medyayla görüş alışverişi yapabilecek medya gözlem gruplarının kurulmasını teşvik etmek;

b) Uluslararası düzey dahil, iletişimde bilgi teknolojisinden ve medyadan daha çok yararlanmaları için kadınları eğitmek;

c) Medyadaki kadınların özel ihtiyaçlarını belirlemek için hükümet dışı kuruluşlar, kadın örgütleri ve mesleki medya örgütleri arasında ağlar oluşturmak ve onlar için bilgilendirme programları geliştirmek;
d) Medya endüstrisinin eğitiminin ve medya kuruluşlarının geliştirilmesini, uygun dillerde öykücülük, drama, edebiyat ve şarkı gibi geleneksel, yerli halka ait ve diğer etnik kültür biçimlerini yansıtan programlara yer verilmesini teşvik etmek ve bu tür iletişimi kalkınma ve sosyal konulara ilişkin bilgileri yaymak için kullanmak.

2.Medyada kadınların dengeli ve klişeleşmiş olmayan görüntülerini yaygınlaştırmak.

Hükümetler ve uluslararası örgütler tarafından;
a) Kadınların ve kız çocuklarının, onların farklı rollerinin, dengeli bir biçimde yansıtılmasını yaygınlaştırmayı hedef alan bir bilgilendirme, eğitim ve iletişim stratejisinin araştırılmasını ve uygulanmasını sağlamak;

b) Medya ve reklam ajanslarını, Eylem Platformu konusunda bilinci artıracak özel programlar geliştirmeye teşvik etmek;

c) Medyada kadınların klişeleşmiş olmayan, dengeli ve farklı görüntülerinin yaratılmasını ve kullanılmasını teşvik etmek için, medya şirketleri sahipleri ve yöneticileri dahil, medyaya ilişkin mesleklerden olanlara, cinsiyete duyarlılık kazandıracak eğitim verilmesini teşvik etmek;

d) Medyanın kadınları aşağı konumda insanlar olarak sunmaktan ve cinsel obje olarak göstererek istismar etmekten kaçınmasını, bunun yerine kadınları yaratıcı, kalkınma sürecine katkıda bulunan ve ondan yararlanan önemli insanlar olarak sunmasını teşvik etmek;

e) Medyada sergilenen, cinselliği ön plana çıkaran klişelerin, cinsiyet ayrımcılığı yaptığı, doğası gereği küçültücü olduğu ve hakaret içerdiği görüşünü yerleştirmek;

f) Medyada kadın ve çocuklara yönelik şiddetin yansıtılmasını pornografiyi önlemek için uygun yasalar çıkarmak dahil, etkili önlemler almak veya bu tür önlemler oluşturmak;

Kitle iletişim araçları ve reklam örgütleri tarafından;
a) Kadınların klişeleşmiş olmayan görüntülerinin sunulmasını yaygınlaştırmak için ifade özgürlüğüne uygun mesleki standartlar, idari kurallar ve iç işleyişe yönelik diğer türden düzenlemeler geliştirmek.

b) Reklamlar dahil medyada yeralan, kadını küçültücü, şiddet içeren veya pornografik materyale ilişkin olarak ifade özgürlüğü ile uyumlu mesleki standartlar ve idari kurallar oluşturmak;

c) Toplulukları, tüketicileri ve sivil toplumu ilgilendiren bütün konularda toplumsal cinsiyete dayalı bir bakış açısı geliştirmek;

e) Medyanın bütün düzeylerindeki karar alma süreçlerine kadınların katılımını artırmak.

Medya, hükümet dışı kuruluşlar ve özel sektör tarafından, uygun olduğunda kadının ilerlemesine yönelik ulusal mekanizmalarla işbirliği yaparak:

a) Toplumsal cinsiyet eşitliğini, kadın ve erkeğin aile içinde, klişeleşmiş olmayan cinsiyet rollerini vurgulayan ve aile içi şiddet dahil kadına yönelik şiddetin bütün türlerini, eş ve çocuk tacizini ortadan kaldırmayı hedefleyen bilgiler yayan medya kampanyaları yoluyla aile sorumluluklarının eşit paylaşımını yaygınlaştırmak;

b) Özellikle genç kadınlara model oluşturması için; anne, eş, meslek sahibi kadın, yönetici ve girişimci olarak iş ve aile sorumluluklarını dengelemeye ilişkin tecrübeleri dahil, ancak bunlarla sınırlı olmayan pek çok değişik yaşam tecrübesini liderlik pozisyonlarına taşımayı başarmış kadın liderlerle ilgili medya materyalleri hazırlamak ve/veya yaymak;

c) Kadının insan haklarına ilişkin bilgi yaymak ve bu alandaki bilinci artırmak için toplumsal ve özel eğitim programlarının da kullanıldığı geniş kampanyalar düzenlemek;

d) Kadınlara ve kadın konularına ilişkin bilgi yaymak için uygun olduğunda alternatif medyanın gelişmesini ve bütün iletişim araçlarının kullanılmasını desteklemek ve finanse etmek,

e) Toplumsal cinsiyet analizlerini medya programlarına uygulamak için yaklaşımlar geliştirmek ve uzmanları eğitmek.

B. ULUSAL EYLEM PLANI                                                                      Sayfa Başı

Genel Müdürlük bu Konferans doğrultusunda Pekin Deklarasyonu'na uygun olarak oldukça geniş bir katılımla 1998 yılında Ulusal Eylem Planı'nı hazırlamıştır. Bu planda yer alan "kadınlar ve medya" konusunda iki temel hedef belirlenerek bu doğrultuda sorumluluk üstlenecek merciler ve yapılması gerekenler belirlenmiştir. Aşağıda yer alan planın, 1998 yılında hazırlandığının altını tekrar çizmek ve de medyada cinsiyetçilik konusunda ulusal düzeyde ilk olarak oluşturulduğuna işaret etmek gerekiyor.

Hedef: "kitle iletişim araçları ve yeni iletişim teknolojileri içinde kadınların karar alma sürecine katılımının ve ulaşabilirliğinin arttırılması"

Hükümet Tarafından;

1-İletişim ağları kurularak yeni teknolojilerin çeşitli kurum, kuruluş ve örgütler arasında bilgi alış verişi oluşturacak biçimde kullanılmasının sağlanması,

2-Yasal çerçevede basın özgürlüğünün tam olarak güvence altına alınması, bu yolla ifade özgürlüğünün sağlanması ve medyanın toplumsal kalkınma sürecine uyumlu katkısının özendirilmesi,

3-Medya Yasasının (tüm ilgili birimlerin görüşleri alınarak) çıkartılması; özellikle özel radyo ve televizyon kanalları için denetim mekanizmasına işlerlik kazandırılması,

4- Radyo Televizyon Üst Kurulu'nun yeniden yapılandırılması, kadınların RTÜK'ün bütün danışma, yönetim, düzenleme ve izleme ünitelerine tam ve etkili katılımının sağlanması,

Hükümetler ve sivil toplum örgütleri tarafından;

1- Seçimlere katılan kadın adaylarının tanıtım kampanyalarını desteklemeleri için medya kuruluşlarına özel vergi indirimi vb. özendirici düzenlemelerin yapılması,

2- Yeni teknolojiler dahil iletişim sistemlerinin kadınların demokratik süreçlere katılımlarını güçlendiren bir araç olarak kullanılmasının teşvik edilmesi,

3- Kitle iletişim araçları için fon ve bilgi sağlayabilecek, kadınlara yönelik eğitim, öğretim programlarının geliştirilmesinin özendirilmesi

4- Başta eğitim, öğretim, yönetim, düzenleme, izleme, danışma, programlama ve araştırma olmak üzere medyanın tüm alanlarında kadınların tam ve eşit katılımlarının yaygınlaştırılması,

5- Kadınlara yönelik ve kadınlar tarafından hazırlanan programların içeriklerinin zenginleştirilmesi ve sayılarının artırılmasının özendirilmesi,

6- Kadının insan hakları konusunda toplumun bilgilendirilmesi amacıyla, eğitim programlarının yapılması ve yaygınlaştırılması,

7- Medyada kadın ve kadın konularına ilişkin çeşitli araştırmaların desteklenmesi, araştırmalara ilişkin bulguların çeşitli kamu ve özel medya ortamlarında yayımlanmasının sağlanması,

Medya sistemleri tarafından;

Medya ve uluslar arası iletişim sistemlerinin kadınlara ilişkin dengeli ve olumlu imajlar yaymasını sağlayacak ve kadınların üretim ve karar alma süreçlerine katılımlarını artıracak, ifade özgürlüğüyle uyumlu, düzenleyici mekanizmalar geliştirilmesi.

Sivil toplum örgütleri ve medya alanındaki ilgili meslek kuruluşları tarafından;

1-Bilgi teknolojisi, iletişim sistemleri ve medyadan yeterince yararlanabilmeleri için kadınların bilgilendirilmesi ve bu doğrultuda eğitim programları düzenlenmesi,

2- Medyadaki kadın programlarının nitel ve nicel açıdan değerlendirilmesi doğrultusunda farklı kadın gruplarının katılımı ile bir Medya İzleme Komitesinin oluşturulması ve bu Komitenin etkinliklerini bir baskı grubu olarak sürdürmesi,

3- Genel ve yerel seçimlerde kadın adaylara ilişkin tanıtım programlarına katkı sağlanması, seçim kampanyalarının desteklenmesi ve bu alandaki isteklerin gönüllü olarak karşılanması,

4- Kadına karşı her türlü ayrımcılığın engellenmesi; kız çocukları ve kadını küçük düşürmeye yönelik yayınların önlenmesi amacıyla, mevcut medya politikalarının gözden geçirilerek güncelleştirilmesi veya yeni politikalar üretilmesi; kadın ve medya konusunda üzerinde durulması gereken ve eylem yapılmasını gerektirecek tüm alanların belirlenmesi ve bu alanlarda yapılacak araştırmaların desteklenmesi,

5- Tüketici olarak kadın potansiyelinin yönlendirilmesi yoluyla, reklamlarda kadın ve çocuk sömürüsü yapan firmaların ürünlerinin boykot edilmesinin sağlanması amacıyla sivil toplum örgütlerinin kamuoyu oluşturması,

6- Bir kadın gündemi oluşturarak bu gündemin tüm ilgili kurum ve kuruluşlarca izlenmesinin sağlanması.

Hedef: "medyada çağdaş kadın imgelerinin yaygınlaştırılması ve kadına yönelik işbirliklerinin oluşturulması"

Hükümet tarafından;

1- Çağdaş kadın imgelerinin yaygınlaştırılması amacıyla meslek standartlarının geliştirilmesi, yönetim biçiminin ve kuralların oluşturulması ve medyanın bu doğrultuda iç düzenleme mekanizmaları geliştirilmesinin özendirilmesi,

2- Kadınların ve kız çocuklarının geleneksel olmayan çağdaş rollerle yansıtılmasını hedefleyen bilgilendirme, eğitim ve iletişim sistemlerinin oluşturulması,

3-Çeşitli medya kuruluşlarının (kamu ve özel) yönetici ve sahiplerinin çalışmalarını kadın bakış açısıyla yürütmeleri ve bunu medyada yansıtmaları için eşgüdüm çalışmalarının yapılması,

4-Medyada özellikle reklam programlarında kadının cinsel obje ve tüketici olarak yansıtılmasının engellenmesi; bunun yerine kadının yaratıcı, katılımcı, paylaşımcı, karar alıcı ve benzeri yönlerinin öne çıkarılması,

5-Medyada kadına ve çocuklara yönelik her türlü şiddet, aşağılama ve sömürünün önlenmesi amacıyla yasal düzenlemelerin gözden geçirilmesi ve gerektiğinde yeni düzenlemelere gidilmesi,

6- Çalışan kadın imgelerinin güçlendirilmesi ve yaygınlaştırılması için çeşitli mesleklerdeki kadınların olumlu anlatılarına medyada daha fazla yer verilmesi ve bu konuda sivil toplum örgütleri ile işbirliğine gidilmesi.

7- Medyada yer alan çeşitli kampanyalarda (programlarda) paylaşımcı aile yapısının öne çıkarılarak aile içi kadın erkek eşitliğini vurgulayan programların yaygınlaştırılması, kadının toplumsal yaşama katılımcı rolünün öne çıkarılmasının özendirilmesi.

Sivil toplum örgütleri ve medya alanındaki ilgili meslek kuruluşları tarafından;

Üretim ve pazarlama süreçlerinde kadına ve kadın imgesine ilişkin bir meslek etiği oluşturulması ve yaptırım belirlenmesi.

C. PEKİN +5 SİYASİ DEKLARASYONU VE SONUÇ BELGESİ             Sayfa Başı

Dördüncü Dünya Kadın Konferansı'ndan bu yana meydana gelen gelişmeleri değerlendirmek ve yeni eylem girişimleri belirlemek amacıyla 5-9 Haziran 2000 tarihleri arasında NewYork'ta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu Özel Oturumu gerçekleştirilmiştir. Özel Oturum sonucunda Siyasi Deklarasyon ve Sonuç Belgesi kabul edilmiştir.

Sonuç Belgesi'nin İkinci Bölümünde 12 kritik alana ilişkin kazanımlar ve engeller açısından değerlendirmelere yer verilmekte olup "Kadın ve Medya" bölümü aşağıdaki gibidir:

Kadın ve Medya

Kazanımlar: Yerel, ulusal ve uluslararası kadın medya ağlarının kurulması, küresel bilgi yayılımına, görüş alışverişine ve medya çalışmalarında aktif kadın gruplarına destek verilmesine yardım etmiştir. Bilgi ve iletişim teknolojilerinin özellikle internetin gelişmesi, kadın ve kızların güçlendirilmeleri için iletişim olanakları sağlamış ve bu da giderek artan sayıda kadının bilgi paylaşımı, ağ oluşturma ve elektronik ticari faaliyetlere katkıda bulunmasını ve yer almasını sağlamıştır.

Kadın medya örgütleri ve programlarının sayısı artmış ve daha fazla katılım ve kadının medyada olumlu yansıtılması hedeflerine ulaşmak kolaylaşmıştır. Medya programlarında kadının olumsuz imajına karşı savaşmak için mesleki kurallar ve gönüllü davranış kuralları oluşturularak, toplumsal cinsiyetin adil yansıtılması ve cinsellik içermeyen dil kullanılması teşvik edilmiştir.

Engeller: Pornografi ve klişeleşmiş temsil edilme gibi olumsuz, şiddet içeren ve/veya küçültücü kadın imajları yeni iletişim teknolojileri kullanılarak medyada farklı biçimlerde yer almaktadır. Medyada kadına yönelik önyargı da devam etmektedir. Yoksulluk, erişim ve fırsat yokluğu, okumaz yazmazlık, bilgisayar okumaz yazmazlığı ve dil engelleri, bazı kadınları internet gibi, bilgi ve iletişim teknolojilerini kullanmaktan alıkoymaktadır. İnternet altyapısının gelişmesi ve buna erişilmesi, özellikle gelişmekte olan ülkelerde ve bilhassa kadınlar için kısıtlıdır.

D. BEYRUT DEKLARASYONU                                                                 Sayfa Başı

İngiltere'de bulunan World Association For Christian Communication (WACC)'nin Kadın ve Medya Programları bölümü tarafından organize edilen bölgesel Toplumsal Cinsiyet ve İletişim Politikaları konferansları dizisinden Orta Doğu Bölgesine yönelik olanı, 9-12 Kasım 1999 tarihinde Lübnan'da (Beyrut) gerçekleştirilmiştir. Birleşik Arap Emirlikleri, Türkiye, Lübnan, İran, Tunus, Kıbrıs, Mısır ve Fas'dan katılan medya profesyonelleri, akademisyenler ve sivil toplum örgütü temsilcilerinden oluşan 30 katılımcı, bu toplantı sonrasında toplumsal cinsiyete duyarlı iletişim politikalarının geliştirilmesi konusundaki ortak kaygı ve önerilerini bir deklarasyon haline getirerek yayınlamışlardır. Deklarasyona aşağıda yer verilmektedir.

Beyrut Deklarasyonu

Orta Doğu Bölgesindeki sekiz ülkeden otuz katılımcı, toplumsal cinsiyet ve medya konusundaki kaygılarını aşağıdaki biçimde dile getirmişlerdir:

Medyada kadınların geleneksel ve klişeleşmiş imgeler ve cinsel nesneler olarak sunulması;

Bazı ülkelerdeki basın özgürlüğü kısıtlamaları ve kadınların görünmezliği;

Medyanın bir şiddet kültürünün yaratılması ve yerleştirilmesinde oynadığı rol;

İletişim endüstrisinde işe alınma pratikleri, eğitim olanakları ya da karar alma mekanizmalarına katılım düzeylerinde yaşanan toplumsal cinsiyet eşitsizliği;

Bölgedeki bazı ülkelerde kadınların medyaya erişimini sınırlayan kadınlar arasındaki okuma yazma oranı düşüklüğü;

Medyanın küreselleşmesi ve bunun toplumsal cinsiyet meselelerine etkisi;

Toplumsal cinsiyete duyarlı iletişim politikalarının eksikliği.

Katılımcılar, farklı sosyo-ekonomik ve siyasal koşullara rağmen toplumsal cinsiyet yaklaşımını kullanan iletişim stratejilerini amaçlayan bir dizi ortak önerilerin belirlenmesine ihtiyaç duyulduğu konusunda anlaşmışlardır. İnsan hakları kavramı içinde toplumsal cinsiyet eşitliği, seçme özgürlüğü, medyaya daha çok erişim olanağı ve karar alma süreçlerine tam katılım amaçlarına ulaşılabilmesi için aşağıdaki önerilerin uygulanmasına duyulan ihtiyaç konusunda güçlü bir görüş birliği oluşmuştur:

Eğitim

Sivil toplum örgütlerine, medya ile iletişime geçmelerini ve iletişim kanallarını oluşturmalarını sağlayacak düzeyde eğitim sağlanması;

Her düzeydeki iletişim personeline toplumsal cinsiyet duyarlılığı eğitimi önerilmesi; sivil toplumun daha eleştirel medya kullanıcılarından oluşmasına yardımcı olmak için okullara, topluluklara, hükümet dışı kuruluşlara "medya okuma eğitimi" verilmesi yönünde baskı yapılması;

Toplumsal cinsiyet eşitliğini güçlendirmek ve karar alma süreçlerine tam katılımı sağlamak amacıyla özel eğitimler ile medyada çalışan kadınların kapasitelerinin gelişiminin kolaylaştırılması;

Kamuoyu Oluşturma

Kadınların medyada sunumlarını izlemek için medya izleme grupları oluşturulması;

Bölgedeki çeşitli ülkelerde kadın haklarını savunmak için medya alanında çalışan kadın dernekleri ve birliklerinin kurulmasını teşvik etmek;

Medyada kadınların çok yönlü rollerinin altını çizecek programlar üretilmesinin istenmesi;

Medyada küreselleşmenin kadınlar üzerine etkisi konusunda duyarlılığın artırılması ve medyaya daha fazla erişim olanağının sağlanması;

Medya örgütlerine, toplumsal cinsiyete duyarlı temsil biçimlerini içeren ahlaki değerler geliştirmeleri için çağrı yapılması.

Medya kuruluşlarından işe alımlarda toplumsal cinsiyet eşitliğini amaçlayan, özellikle cinsiyete, medeni hale ve ana babalık durumuna dayalı haksız ayrımcılığın engellenmesine yönelik eşit fırsat politikalarının tanıtılmasının talep edilmesi;

Toplumda kadına yönelik şiddet konusunun medyada tartışılması ve ele alınmasının sağlanması;

Medya gruplarının kadına yönelik şiddeti açıklayan rehberler oluşturması için harekete geçirilmesi

İletişim Ağı

Hem ulusal hem de bölgesel düzeyde kadınlar ve medya konusunda bilgi akışı ve deneyimlerin paylaşılması için iletişim ağı oluşturulmasını teşvik etmek;

Beyrut Bildirisi'nin izlenmesi için bölgesel bir komite oluşturulması;

Medyayla ilişkileri kolaylaştırmak amacıyla kadın ve medya konularıyla ilgili kadın iletişim grupları ve organizasyonları için bir rehber hazırlanması;

Kadın örgütleri ile kadın sorunlarına destek veren anahtar konumundaki medya personeli arasında ittifak kurulması.

E. KADINLARA KARŞI HER TÜRLÜ AYRIMCILIĞIN
ÖNLENMESİ SÖZLEŞMESİ (CEDAW)
                                                      Sayfa Başı

Kadın- erkek eşitliği alanında uluslararası düzeyde tek yasal bağlayıcı doküman olan Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesine (CEDAW) Türkiye 1985 yılında taraf olmuş ve Sözleşme 1986 yılında yürürlüğe girmiştir. Sözleşme kadınlara karşı ayrıma açık bir tanım getirmekte ve taraf devlete kadınlara karşı ayrımın tüm uygun yollardan yararlanarak ortadan kaldırılması görevini vermektedir. Uygun yollar yasal düzenlemeleri ve gerçek hayatta eşitliği sağlamak üzere geçici özel önlemleri almayı da kapsamaktadır. Taraf devletler eşitsizliği yeniden üreten geleneksel kalıp yargıları ortadan kaldırarak eşitlikçi tutum ve davranışların geliştirilmesi yanı sıra kadın sorunlarının görüldüğü pek çok konuda önlem almak ile görevli kılınmıştır. Taraf devletler her dört yılda bir ülkelerindeki gelişmeleri özetleyen bir raporu CEDAW Komitesine sunma görevi vermiştir. Raporun sekreteryası ve hazırlığı görevi Genel Müdürlüğümüze verilmiştir. Kadın ve Medya konusundaki gelişmeler Madde 5/a bendi çerçevesinde değerlendirilmektedir.

Madde 5:
Taraf Devletler aşağıdaki bütün uygun önlemleri alacaklardır:
a) Her iki cinsten birinin aşağılığı veya üstünlüğü fikrine veya kadın ile erkeğin kalıplaşmış rollerine dayalı önyargıların, geleneksel ve diğer bütün uygulamaların ortadan kaldırılmasını sağlamak amacıyla kadın ve erkeklerin sosyal ve kültürel davranış kalıplarını değiştirmek,

F. KADININ STATÜSÜ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
TEŞKİLAT VE GÖREVLERİ HAKKINDA KANUN
                                      Sayfa Başı

27.10.2004 tarih ve 5251 sayılı yeni Teşkilat Kanunu ile Genel Müdürlüğümüze yukarıda anılan temel politika metinleri ile uyumlu olarak;

Medyada kadının yer alış biçimlerine ilişkin olarak çalışmalar yapmak,

Medyada ve yeni iletişim alanlarında kadınların konumlarını güçlendirecek çalışmalara katılmak ve desteklemek,

görevleri verilmiştir.