Kadın ve Eğitim

Kadınların eğitimi Türkiye'nin önemli sorun alanlarından biridir. Türkiye taraf olduğu uluslararası sözleşmeler ve çekincesiz kabul ettiği uluslararası belgelerde (Kadınlara Karşı Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi, Pekin Deklarasyonu ve Eylem Planı) kadın okur yazarlığını yüzde 100 olarak gerçekleştireceğini taahhüt etmiştir.

Ülkemizde son 10 yıllık sürece bakıldığında kadının eğitim seviyesinde bir artış gözlenmektedir. 1997 yılında temel eğitimin zorunlu ve kesintisiz olarak 8 yıla çıkarılması kız çocuklarının her düzeyde okullaşma oranının yükselmesine, kız çocuklarının eğitimde kalma süresinin uzamasına katkı sağlamıştır. 1997-1998 öğretim yılında kız çocukları için ilköğretimde net okullaşma oranı yüzde 75,6 iken, 2004-2005 öğretim yılında bu oran yüzde 92,2'ye yükselmiştir. Bu durum orta öğrenimde de yansımasını bulmuş, 1997-1998 yılı için yüzde 33,8 olan okullaşma oranı 2003-2004 öğretim yılı için yüzde 42.4'e yükselmiştir. Kız ve erkek öğrenciler arasındaki fark özellikle ilköğretime katılım açısından oldukça azalmıştır(İlköğretimde erkek çocuklar için net okullaşma oranı:%94,8, 2004-2005 öğretim yılı)

8 yıllık zorunlu ve kesintisiz eğitime geçişin yanı sıra yoğun bir şekilde yürütülen kampanyalar ile kız çocuklarının okullaşma oranları yüzde yüze yaklaştırılmakta, ancak ülkemizde okumaz yazmazlık sorunu özellikle bölgesel bazda ve ileri yaşlardaki kadınlar için devam etmektedir. Son 10-15 yılın bölgesel dağılım verilerine baktığımızda okumaz-yazmazlık oranlarının ciddi düşüşler gösterdiğini izlemekteyiz. Gelişmişlik düzeyi en yüksek olan Marmara Bölgesindeki kadınların %13.1'i okur yazar değilken, bu oran Güney Doğu Anadolu Bölgesinde %46.3 tür.

Örgün eğitim sürecinin dışında kalan kadınlar için düzenlenen okuma-yazma kurslarına daha çok genç yaşta olan kadınlar katılmakta ve ileri yaşlarda bulunan kadınlar için sorun devam etmektedir. Yaş grupları itibariyle okur-yazar olmayan kadınların durumuna baktığımızda ; 40 yaş ve üzeri kadınların okuma yazma bilmeyen kadınlar yüzde 64'ünü, 65 yaş ve üzeri kadınların ise yüzde 24'ünü oluşturduğunu görmekteyiz.

Eğitimde Türkiye'nin hedefi, 2010 yılına kadar kız ve erkek çocuklar için okullaşma oranını % 100'e ulaştırmaktır. Bu çerçevede birçok proje başlatılmıştır. Bu projelerde gerek uluslararası kuruluşlar gerekse sivil toplum kuruluşları ve özel sektörün destekleri alınmaktadır. UNICEF destekli "Kız Çocuklarının Okullaşmasına Destek Kampanyası" kız çocuklarının okullaşma oranlarının en düşük olduğu 53 ilde hayata geçirilmiştir. "Haydi Kızlar Okula" sloganıyla başlatılan projenin amacı, ilköğrenim çağında olan (6-14 yaş) kız çocuklarının Okullulaşma oranlarının artırılması, eğitim sistemi dışında kalan, okulu terk eden ya da devamsızlık yapan öğrencilerin ilköğretime kazandırılmasıdır. Projenin uygulama alanı 2006 yılı itibari ile 81 ile çıkarılmıştır.

Bu çerçevede yürütülen bir diğer proje ise, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Avrupa Birliği arasında imzalanarak yürürlüğe giren "Temel Eğitime Destek Programı" dır. Söz konusu proje, Eylül 2002'de başlamış olup beş yıl sürmesi öngörülmektedir. Proje kapsamında 17 il bulunmaktadır.